TesselPollmannonderzoek

Mussert en de Indische NSB.

Mei 1940: de Duitsers vallen Nederland binnen. Ook in Nederlands-Indië is de schok groot. Daar vraagt men zich natuurlijk af of Japan een inval zal doen. Uit voorzorg worden mensen die verdacht worden van landverrader-lijke bedoelingen opgepakt. Het gaat om Duitsers en leden van de Indische Nationaal-Socialistische Beweging. Eind 1941-begin 1942, nadat de oorlog met Japan is uitgebroken, worden 146 mensen die als bijzonder gevaarlijk gelden naar Suriname verscheept en daar geïnterneerd. Later is met verontwaardiging over de gevangenneming en deportatie van NSB’ers geschreven, niet zonder reden, maar ook met het zelfbeklag en het gebrek aan berouw dat tot de (naoorlogse) NSB-cultuur behoort. De NSB’ers,

vonden ze zelf, zouden niets anders geweest zijn dan conservatieven, pal staand vóór vaderland en Oranje en het koloniale gezag en geheel afkerig van Japan. Maar wie hun bladen en de justitiële verslagen leest, ziet wat anders: voortdurende aanvallen op de overheid in Nederland, een virulent antisemitisme, verering van Mussert, Hitler en Mussolini, de verovering van Lebensraum als roeping, en een pleidooi voor handhaving van een autoritair bewind over de inheemse bevolking, de zogeheten ‘inlanders’. Voor het gezag in Nederlands-Indië was dit in mei 1940 voldoende – en dan moeten we vooral denken aan het voortdurend attaqueren van Nederland – om de NSB’ers te verdenken van landverraderlijke neigingen. Maar betekent dat ook dat de Indische NSB een authentiek fascistisch perspectief voor de kolonie ontwikkeld had? Over die kwestie bestaat weinig duidelijkheid. Alle reden om de bladen en rapporten van en over de Indische NSB eens door te nemen, op zoek naar de ideologie van de beweging.

 

Lees het hele artikel (pdf)                                                                terug naar boven

 

 

 

Uit: M.Bloembergen en R.Raben (red)

Het koloniale beschavingsoffensief.

Uitgeverij KITLV, Leiden,2009, isbn 9789067183468

Prijs:24.90

Besteladres: Postbus 9515, 2300 RA Leiden